Više boksa nego košarke – Kup Jugoslavije u Rijeci 1988.

Sredinom osamdesetih jugoslovenska klupska košarka uspostavlja prvi talas svoje dominacije u Evropi kada Cibona osvaja dve titule prvaka starog kontinenta ’85 i ’86. Domaća liga je sve jača. Tada se javlja situacija u kojoj je po mnogima lakše biti šampion u Evropi (Kupu Šampiona) nego u Jugoslaviji. Da stvari po Cibose budu još gore, u isto vreme stasava supertalentovana generacija igrača Jugoplastike i Partizana koja polako preuzima primat i formira sopstveno veliko rivalstvo ozbiljno ugrožavajući dominantne Zagrepčane. U sezoni 86/87 “Partizanove bebe” vraćaju pehar državnog prvaka u Beograd.

Sledeće sezone tri kluba zauzimaju čelne pozicije u ligi, Partizan odlično igra u Evropi, Jugoplastika suvereno drži prvo mesto na tabeli, a Cibona sve to dobro prati, okosnica ekipe je i dalje na okupu, iako je već praktično jasno da Dražen Petrović igra svoju poslednju godinu u timu.

Kup Jugoslavije, takmičenje koje dolazi pred završnicu prvenstva i Evrolige, predstavljao je sjajnu šansu da tri od najjačih pet ekipa u Evropi “opipaju puls” jedna drugoj. Ono po čemu će završnica Kupa Jugoslavije u Rijeci februara 1988. godine ostati upamćena jesu opšte tuče na terenu tokom polufinalne, kao i nakon finalne utakmice.

Kup se uvek igrao za čast i prestiž, često na ivici regularnosti, a sve tenzije iz prethodnih okršaja prete da kulminiraju baš tamo – na neutralnom terenu.

Cibona je u polufinalu savladala Rabotnički, uz sjajnu partiju Zorana Čuture. Drugi polufinalni par: Jugoplastika – Partizan. “Crno-beli”i su odigrali sjajno prvo poluvreme, ali Jugoplastika se nije predavala i uspela je da preokrene. U drugom delu došlo je do potpunog gubitka nerava na terenu. Glavni akteri bili su rođeni Riječanin Ivo Nakić i momak iz Beograda na “privremenom radu” u Splitu, Zoran Sretenović. Obe ekipe našle su se u gužvi na terenu, kasnije su se u direktnu tuču uključili i Grbović i Ivanović. Postoje mnoge legende kako je Grbović bacao po 4-5 igrača Jugoplastike što je, čini se, ipak malo preterano, iako je Grba važio za glavnog “tabadžiju” u Partizanu. Izveštaji sa meča govore i da je tadašnji potpredsednik Partizana, Dragan Kićanović udario sudiju Remsa iz Ljubljane. Meč je završen pobedom Jugoplastike.

Desni kroše Nakića pogađa Sretenovića

Desni kroše Nakića pogađa Sretenovića

“Tuča je nastala posle mog fauliranja Kukoča. On je zatražio objašnjenje, dotrčao je Divac da spreči eventualni konflikt, a na njega je nasrnuo Ivanović i krenule su nemile scene.” – Ivo Nakić.

Ali lakša kategorija uzvraća :)

Ali lakša kategorija uzvraća 🙂

U neizvesnom finalu još jedna maestralna partija Čuture koji je rešio finale za pobedu Cibone 82:80. Postigao je 23 poena, a pratili su ga D. Petrović i Cvjetičanin sa po 15 poena. Ono što je usledilo nakon finalnog meča bacilo je u senku sjajnu Čuturžeinu partiju. Ponovo su bekovi Jugoplastike u centru dešavanja. Padaju pravi bokserski krošei. Danko Cvjetičanin i Perasović su u prvom planu, posle se uključuju Sobin, Dražen i ostali.

Sretenović i Sunara

Sretenović i Sunara

Sretenović, Burić, Novosel, Čutura...umesto čestitki velika gužva i tuča

Sretenović, Burić, Novosel, Čutura…umesto čestitki velika gužva i tuča

Cvjetićanin udara Perasovića

Cvjetičanin udara Perasovića

Partizan je te godine stao na final four-u Evrolige, Ciboni je ostao samo Kup uz odlazak Petrovića na kraju sezone, a Jugoplastika je suvereno uzela prvenstvo i započela nezapamćenu dominaciju jugoslovenskom i evropskom košarkom.

Čutura -  svetla tačka i junak finala

Čutura – svetla tačka i junak finala

Trofej ide Ciboni

Trofej ide Ciboni – sve fotografije su iz čuvenog sportskog časopisa Tempo.

autor: Zlatko

Najsjajniji reprezentativni turniri – 1. Moskva 1980

Nakon Manile 1978. godine, Aca Nikolić odlazi sa mesta selektora, a mesto prepušta svom pomoćniku Petru Skansiju. Skansi nije mnogo eksperimentisao što se sastava tiče, ali rezultati ’79 nisu nimalo sjajni. Bila je to prva godina još od 1960 u kojoj reprezentacija nije osvojila niti jedno zlato, čak ni na Balkanskim i Mediteranskim igrama. Shvativši ozbiljnost situacije, košarkaški vrh države na selektorsko mesto poziva Ranka Žeravicu koji, prihvatajući ulogu koja sa sobom nosi ogromnu odgovornost, odlučuje da se nakon osam godina vrati na selektorsko mesto.

Maskota OI - Miška

Maskota OI – Miška

Žeravica je pred sobom imao veliki zadatak, motivisati igrače jedne velike generacije koja je osvojila skoro sve na još jedno veliko odricanje, teške pripreme i glad za konačnim trijumfom na jedinom takmičenju na kom Jugoslavija nema zlato. I to na terenu najvećeg rivala, u Moskvi. Trebalo je, nakon slabije forme okosnice tima na EŠ u Italiji ’79, uveriti te velike igrače da imaju još velikih pobeda u rukama. Selektoru su na pripremama pomagali najbolji mladi treneri, Tanjević i Trninić, kao i Mirko Novosel koji je imao ulogu savetnika. Igrači su pripremni period opisali kao najteže pripreme ikada. Pompezne izjave Sovjeta čule su se mnogo pre turnira. Tvrdili su da ih sada, nakon što su se vratili na evropski tron i posle šest godina pobedili Jugoslaviju na velikim takmičenjima, niko neće zaustaviti. Gomeljski je govorio o najjačem timu koji je ikad vodio, a Ranko Žeravica je pred takmičenje na glupo novinarsko pitanje sa kojom medaljom bi bio zadovoljan da se vrati, rekao: Srebrnom…najmanje! Naravno, treba spomenuti da je senku na takmičenje bacilo neučestvovanje SAD-a na Igrama. Za košarkaški turnir to je bio ne veliki, ali ipak gubitak, jer su SAD bile zvanični olimpijski šampion, iako su slali selekciju sačinjenu od univerzitetskih igrača. Što se tiče Jugoslavije, u odnosu na Manilu 1978 i taj sastav, na užem spisku za Moskvu načinjena je samo jedna jedina promena. Mihovil Nakić je novo ime, dok Petera Vilfana ovoga puta nije bilo na spisku.

OI1980

Širi spisak reprezentacije na pripremama za OI 1980. u Moskvi. Stoje: Knego, Radovanović, Nakić, Žižić, Krstulović, Ćosić, Jerkov, A. Pešić; treneri Trninić, Tanjević i Žeravica. Čuče: Nikolić, Delibašić, Slavnić, Kičanović, Petrović, Skroče, Dalipagić. foto: dnevnik košarkaša

I za ovo takmičenje znaju se udarne snage Jugoslavije. Kao vidnu promenu treba ipak izdvojiti Mirzu Delibašića koji je sada, nakon osvajanja evropske krune sa sarajevskom Bosnom, uspeo da se izbori da “troši džebanu” u napadu u sličnoj srazmeri sa Kićom i Prajom, kao i da tokom turnira istisne Moku Slavnića iz prve petorke iako su često igrali i zajedno na terenu (čak i zajedno sa Kićanovićem). Takmičenje je započeto utakmicom protiv “starog rivala” iz Manile, Senegala. Slična je i razlika, +37. Na zagrevanju, najbolji kod Jugoslavije standardno su Kićanović i Dalipagić sa preko 20 koševa, Mirza je stao na 14. u strelce su se upisali svi, pa i Duje Krstulović koji je u finišu meča ušao u verbalni sukob sa Žeravicom koji ga je prvi put podigao sa klupe tek 6 minuta pre kraja utakmice. No, ovaj mali incident nije uticao na ostale igrače i opštu atmosferu. Drugi susret u preliminarnoj fazi takođe je protekao po planu, +39 protiv Poljske. Ponovo je, sa preko 20 poena, najbolji trio Delibašić-Kićanović-Dalipagić. Dolazimo do prve teške utakmice sa Španijom, gde se u drugo poluvreme ušlo sa minusom od pet poena. Ekipu je u drugom poluvremenu svojim perfektnim šutevima sa distance podigao Kića i rešio ovaj meč (95:91). Ova pobeda bila je jako važna jer su preneseni bodovi iz tog meča (Španija druga u grupi).

Sjajan!

Sjajan!

Za nastavak takmičenja formirana je finalna grupa od 6 timova, iz koje će dve prvoplasirane selekcije igrati veliko finale. Bodove iz preliminarne faze preneli su SSSR, Jugoslavija i Italija. Prvi rival bila je stara mušterija – Italija. Menegin, Vilalta i društvo, naravno, nisu imali šanse – 102:81. Kića preko 30, Dalipagić preko 20, Mirza 15-ak. U odbrani posao radi ubitačna centarska linija Jerkov-Ćosić-Radovanović-Knego-Žižić. Stignu uz to kapiten Krešo i Radovanović ili Jerkov da ubace po desetak poena na svakoj utakmici. Usledio je lak meč sa Kubom na kojem je Moka podsetio da je još uvek važna karika sa sjajnim proigravanjima i poenima. Mnogo veću pažnju od ove rutinske pobede izazvala je utakmica između Italije i SSSR-a. Azuri su učinili nemoguće…nakon poniženja protiv izabranika Ranka Žeravice, uspeli su da savladaju Sovjete i Pukovnika Gomeljskog sa 87:85! Nešto slabiji meč protiv Španije nas nije skupo koštao, ali je zato Sovjete prva kriza na turniru koštala mnogo. Smirivali su strasti nakon prvog poraza. Naravno da jesu, jer sledi im najvažnija i najteža bika na turniru – duel sa Jugoslavijom. Sve je palo u vodu, svi prethodni dueli, dominacija jednih ili drugih rešavala se u olimpijskoj dvorani u Moskvi 27.07.1980. godine u 18h!

Pre nego što krene analiza velikog meča, jedna izjava Branka Skorčea: “Bili smo u neposrednoj blizini domaćih košarkaša i uglavnom se s njima susretali (u olimpijskom selu). Stariji suigrači, poput Slavnića ili Kićanovića, često su se šalili s pukovnikom Gomeljskim, izazivali ga pa bi on burno reagirao. Takav je bio, lako ga je bilo isprovocirati.” Jasno je na čijoj strani je bio kompleks od rivala. Continue reading

Veliko rivalstvo sa neslavnim krajem

Partizan 1987. godine osvaja titulu prvaka Jugoslavije u dve utakmice protiv iznenađujućeg finaliste Crvene Zvezde koja je u polufinalu savladala suverenu Cibonu (22-0 u regularnom delu sezone). Malo je tada bilo onih koji su mogli da pretpostave da će to biti jedina titule te generacije Partizana, po talentu verovatno i najjača u istoriji kluba. Na klupi mladi trener Duško Vujošević, a na terenu Divac, Paspalj, Đorđević, Pecarski, Nakić uz iskusnije Grbovića, Savovića i Željka Obradovića, podigli su pehar najavivši velike stvari. Doći će ovi momci, pojačani mladim Sašom Danilovićem, do Kupa Jugoslavije, kao i Kupa Radivoja Koraća 1989. godine, ali…mnogi su pak očekivali mnogo, mnogo više. Glavni razlog manjka trofeja ove moćne generacije Partizana jeste splitska Jugoplastika. Božidar Maljković dolazi na mesto trenera 1986. godine, dok Toni Kukoč i Dino Rađa stasavaju u velike igrače. Jugoplastika pomenutu 1987. završava već u četvrtfinalu plej-ofa, porazom od sarajevske Bosne, iako su završili kao treći u regularnom delu (15-7).

“Sa ovom pameću ja bih njega doveo…”

Naredna sezona tekla je odlično i za jedne i za druge. Jugoplastika je skorom 21-1 kao ubedljivo prva ušla u plej-of. Na polufinalnoj utakmici Kupa Jugoslavije, izbija opšta tuča između igrača dva kluba. Legenda kaže da je Grbović tada nokautirao više igrača Jugoplastike, ali nažalost danas nema snimka ovog incidenta i te utakmice. U finalu je Cibona košem Čuture savladala Jugoplastiku. Partizan je oduševio na evropskoj sceni igrajući sjajno u Kupu šampiona gde se kao prvi plasirao na final-four. Nažalost, tamo ih je, kada je bilo najvažnije, nadmudrio izraelski Makabi. Sezona za Partizan još uvek nije izgubljena. Ekipa podiže moral pobedom u 1/2 finalu prvenstva protiv Cibone sa odlazećom superzvezdom Draženom Petrovićem (prelazak u Real).

Posle 11 godina, titula ponovo u Splitu.

Posle 11 godina, titula ponovo u Splitu.

U prvom meču velikog finala, Jugoplastika je više nego ubedljivo potukla Partizan sa 101:79. Za Splićane blistaju Kukoč i Rađa, prati ih Perasović i uvek pouzdani Zoran Sretenović. U prethodnoj rečenici jedan igrač namerno je izostavljen s ciljem da mu se ime posebno istakne – Duško Ivanović. Danas mlađima uglavnom poznat kao bivši trener Barselone, Tau Keramike, sadašnji prvi stručnjak Panatinaikosa. Ivanović je bio ključ. Čovek koji je doneo stabilnost Jugoplastici na duge staze. Nepogrešivi, iskusni strelac i najbolji poenter Jugoplastike te sezone, za ovu priču još je interesantniji iz razloga što je njegova prva želja pre početka sezone bio aktuelni šampion – Partizan. Evo šta danas na tu temu kaže tadašnji i sadašnji trener Partizana, Duško Vujošević:

“Duško Ivanović…moja svesna odluka, onako, sa nekom drskošću u mladosti, da se ne dovede kako se ne bi uzimalo mesto Ivi Nakiću i Saši Daniloviću na toj poziciji. Mislim da je greška bila, jer je on bio nesumnjivo odličan igrač i veliki karakter i on je povukao Jugoplastiku. Bio je fanatik, preneo je taj fanatizam na tim i sa ovom pameću ja bih njega doveo, jer ne mislim da bi bitno usporio razvoj navedenih mladih igrača, a mi bismo kao klub imali bolji rezultat. Smatram da je to bila greška.”

Vratimo se analizi finalne serije ’88. U drugom meču koji je igran u Beogradu, Partizan dolazi do teške, ali više nego zaslužene pobede rezultatom 86:80. Najbolji pojedinac u beogradskoj ekipi na tom meču je sjajni Vlade Divac koji je i u

Duško Ivanović

Duško Ivanović

majstorici polufinala u Zagrebu bio lider sa 23 poena  i 13 skokova. Na red dolazi odlučujući meč za titulu u Splitu. Velika tenzija i nervoza bili su prisutni tokom čitave finalne serije jer jednostavno ulog je bio ogroman…borba za primat u najjačoj ligi Evrope i plasman u Kup šampiona, a u to vreme se često govorilo – lakše je postati prvak Evrope nego prvak Jugoslavije. Divac, koji je bio lakše povređen, brzo ulazi u problem sa ličnim greškama (neke od njih lako dosuđene). Dodatne probleme i nervozu stvara mu na jednoj od svojih utakmica života – Goran Sobin, centar Jugoplastike.

“Posebno sam se pripremao za velike utakmice i protivnike, uvijek sam se posebno palio na Divca i pokojnog Kevina Mageeja iz Maccabija koji je bio prava zvijer, najbolji Amerikanac u Europi tada…razmišljao sam ovako: Vlade Divac je puno bolji igrač od Kevina Mageea, uspio sam zadržati Divca, moram i Mageea! U tim utakmicama protivnici su više pažnje posvećivali Kukoču, Rađi i ostalima, pa je bilo više prostora za mene, a ja sam ga bio spreman iskoristiti…”Goran Sobin.

Držao je Partizan priključak sve do momenta kada je, pri rezultatu 56:50, Divcu sviran peti faul. Tada se igra Partizana raspala, a Splićani su

Continue reading